دوست عزیزمان آقای داود علی خانلو نظرش این بود که در سایت وبلاگ نویسان وفس تعدادی لطیفه به زبان شیرین وفسی در وبلاگ قرار دهید و ما هم با توجه به نظر دوست عزیزمان تعداد کمی لطیفه به زبان وفسی گذاشته ایم 

(لطفا در ادامه ی مطلب لطیفه ها را مشاهده نمائید)

مشخصات کامل اسامی شهدای شهرستان وفس 

یادواره ی شهدای افلاکیان وفس

مشخصات کامل اسامی شهدای شهرستان وفس با تاریخ تولد و تاریخ شهادت و محل شهادت و محل دفن

زیارت عاشورا با ترجمه زبان وفسی

گروه وبلاگ نویسان وفس متن کامل زیارت عاشورا را به زبان وفسی ترجمه کرده است...

دریافت جدیدترین اخبار وقس فقط یا یک SMS (پیام کوتاه)

شهروندان وفسی می توانند برای با خبر بودن اتفاقات وفس از قبیل : جدیدترین اخبار روز وفس،مراسم عزاداری و ملودی دروفس و یا در حسینیه وفسیهای مقیم (تهران و قم)،مراسم ختم و بزرگداشت،تبریک و مناسبت های وفس را حاوی یک پیام کوتاه با ذکر نام و نام خانوادگی و محل سکونت به شماره ۰۹۳۹۸۲۰۶۱۱۶ ارسال نمایند و نامشان در عضویت اخبار سایت ثبت می شود

اسامی امامزاده های روستاهای استان مرکزی  

امامزاده عبدالله بن علي
در 2 كيلومتري جنوب غربي در روستاي ريحان وجود دارد . طبق گفته اهالي محل ، جنازه اين امامزاده در سال 1354 به هنگام خاك برداري از محل به شكل كاملاً سالم در محل يافت شده است .

كد شهرستانهاي استان مركزي 

تلفن های ضروری استان مرکزی 

تلفن های فرمانداری و بخشداری 

۹۹/۷درصد جمعيت روستايي استان مركزي تحت پوشش خدمات مخابراتي است

اراك- مدير عامل شركت مخابرات استان مركزي گفت: 7/99 درصد جمعيت روستايي اين استان تحت پوشش خدمات مخابراتي است. 

              توصیف وفس و اهل آن در 90 سال قبل به قلم میرزا ابوالقاسم عراقی

کتاب «مرآت العارفین»؛ تالیف: جناب شریعتمآب آقا میرزا ابوالقاسم وَفسِ عَراقی(متخلص به خاکی)؛ رمضان 1343 هجری قمری.

نام وفس در سه حرف گشته عَلَم                            واو او چون واو وکیل از غم خم

ف فقیران چه نقطه در سراء                                    سین ستمگر به نیش دُوم ارقم

حال ابتدا کیفیات قریه مزبوره است که قلم از تحریر آن مینالد و دوات از خجلت عرق نموده و حقیر هم بلرزه افتاده چونکه بعضی از کیفیات آن دل رحیمانرا میسوزاند و پاره ی قانون آن قلب قانونیانرا آزرده میکند و برخی از رفتار آن عدل عادلانرا متّهم مینماید و بعضی حرکات آن غضب غیوران را بحرکت می آورد و پاره ی آداب آن دل مومنین را رنجیده می کند. لذا از آنجائیکه اظهار امراض در نزد طبیبان لازم است منفعلاً اظهار میدارد شاید ترحماً تفضلاً محض رضای خدا و خشنودی رسول(ص) هر کس به هر نوع که صلاح و خیریّّت بندگان خداست مرعی دارند و دفع تعدیّات [نمایند]

ارباب حاجتیم و زبان سئوال نیست              در محضر کریم تمنّا چه حاجت است

توکلت علی الله.

مجملاً تعریف وفس و اهل آن میشود:

خورده مالک است نه اربابی

آب خوشگوار دارد اما بعض از آن شرب الیهود است

ییلاق است گرمسیر هم دارد اما بسیار از آبادی دور

کوههای زیادی دارد بی خواص سنگلاخ مگر کج آن

مرتع دارد اما شاه سوند و گله داران همجوار میچرانند

باغات دارد پر زحمت و پر عوارض

میوه جات دارد اگر سرما نزند اما اکثرش جنگلی، مگر سیب آن که در سرما یخ میکند و در گرما میگندد

و مزروعات وی بسیار کم است مگر مزرعه «اَنْجُمَنْ» که آنهم از آبادی بسیار دور است بفاضل آب مشروب میشود ولی هرج و مرج است

آسیا[ب] دارد دخلش مقابل جنس دیوانی نمی شود

مساجد زیادی دارد اما در دو سه جا جماعت منعقد میشود ولی نه در تمام سال

دو حمام دارد تا نهار مردان و بعد از نهار زنان

مساکن زیاد دارد ولی در سر کوه و اکثر آن از آب دور و خراب و کثیف

در تابستان هوای خنکی دارد ولی در زمستان بسیار سرد و برف و سخت

دور اکثر خانه ها در همه فصول موذیات زیاد است من جمله سرخک و غیره

و چندین نفر دین بدنیا فروش که همیشه مثل روباه شکار را بدم درندگان می آورد تا بعضی از فضلات و خون آنرا بلیسد باین نحو که اگر از ظالم فایده ببرد مدعی مظلوم میشود و اگر از مظلوم رشوه بگیرد با ظالم مدعی است الغرض مثل فاحشه گاهی به زانوی [؟] حریفی گاهی به زانوی دیگری و همیشه خود را شبیه بخدمتگذار نایب [الحکومه] و عاملین میکند و اِذٰا لَقو الَذینَ آمنوا قالوا آمنا و اِذا خَلَوا اِلی شَیاطینِهِم قالوا انّا مَعَکم

و مالیات دیوانی بهزار و هفتصد تومان از بی عدالتی رسیده

و سرباز قریب بصد نفر

و جنس دیوانی قریب بشصت خروار

مباشر یکنفر و کدخدا چهار پنج نفر و از دیوان مواجب ندارند مخارج و گذرانشان از مالیات بی مأخذ

و یک نفر نایب [الحکومه] ولی سالی چندین دفعه نایب عزل و نصب می شود با تجدید تقدیم حکومت از رعیت

و سادات و علما زیادی دارد اما اکثر ایشان از عسرت و کمی وجوهات بکسب و کار مشغولند

و خوانین اهم [؟] دارد بعضی از آنان در پاره اوقات به نیابت و غیره مشغولند و مابقی به رعیت اشتغال

و دو سه جا مرجع مرافعه است

و اغلب اهل وفس مقدسند ولی بسیاری ایشان سرجوقه و مظلوم و در نظرها بی وقر[؟]، به تقیه گذران می کنند چونکه وقتی که فهمیدند که ایشان خدا ترسند خدانشناسان خیره میشوند بهزار نوع اذیتشان میکنند

دو سه نفر طبیب دارد باستخاره و تجربه مداوا میکنند و هکذا جراح

و اکثر اهل وفس گیوه کشند گذرانشان اگر غله ارزان باشد عیب ندارد و الا متواری و معدوم

و اکثر آسیابان بیکفن و هکذا باغبان

و دو سه نفر آهنگر گذرانشان مثل منفخ خود گاهی پر و گاهی خالی

و چندین نجار دارد سلیقه خوب دارند و مقدسند ولی گذران دایری ندارند

و هکذا دوره دوز چندین نفر وظیفه خوار بودند از صد خروار جنس و صد تومان نقد قطع شده ولی جزئی از نقد باقی[؟]

و چندین نفر امین و خبره هستند بعضی از ایشان در بعضی مواقع تعارف میگیرند در مواضعه یا مرابحه در قیمت اشیاء ولی بی انصاف نیستند

دو سه نفر میراب دارد از زورآوران میترسند و فقرا را میرنجانند

و چند نفر تعزیه خوان دارد بعضی بی ریا و بعضی محض خوش آمد خلق [یک کلمه نامفهوم] می خوانند

و چندین روضه خوان دارد از حرمت سیدالشهداء علیه السلام گذران می کنند

و چند نفر سلمانی دارد که هنگام عروسی یا ختنه یا دم عید به جهت اجرت زیاد مثل پروانه میگردند ولی در غیر آن اعتنائی ندارند اما مهربان و خوش نفسند

وفسی اکثر زحمت گذرانشان بعهده زنان است زحمات خانه حتی آب آوردن بلکه آسیا[ب] رفتن ولی در بعضی موارد تمرد نموده یا شبیه رفتن بخانه اقوام میروند اگر شوهرش خدا نخواسته ناپرهیزی کند غدغن نماید و به ناحق [یک کلمه نامفهوم] وکیل الدوله های وفس و عدالت نایب کار بجائی میرسد که بیچاره توبه نصوح می کند اِنَّ کَیدَ کُنَّ عظیمٌ الغرض

اهل وفس زحمت زیاد میکشند ولی بی علم و همه با یکدیگر خویشند ولی منافق

و اکثر ایشان خورده خورده خرمن دارند از پنجاه مَن الی پنج خروار غله بیشتر ندارند چون هنگامی که باران آید لازم ندارد بواسطه آنکه ییلاق است وقتی باران لازم دارد که تابستان است

و اکثر تخم کاشتنشان بقرب بیل است بعلت اینکه سراشیب است ناهموار

غرض علت مفلوکی وفس بیعدالتی بی قانونی حسادت نفاق

یادداشت: میرزا ابوالقاسم عراقی دیدی بسیار انتقادی نسبت به اوضاع و احوال وفس داشته و آنرا در کتاب خود نیز به وضوح نشان می دهد. او بعضی مواقع وضعیت را بسیار سیاه و متزلزل توصیف نموده و هیچ راه چاره ای برای وفس جز نابودی باقی نمی گذارد(!). متاسفانه او از این مسئله غافل است که خود نیز یک عمر در این منطقه زیسته و به این درجه از علم و آگاهی دست یافته و توانسته شاعر و نویسنده ای متبحر شود و این یکی از ویژگی های وفس بوده است.

مواردی که با علامت [؟] مشخص شده اند یعنی نه کاملا خوانا و نه ناخوانا بوده اند و شاید معنی درستی نرسانند.

تهیه نقشه باستان‌شناسي استان مركزي

تهيه نقشه باستان‌شناسي استان مركزي به عنوان مهمترين پروژه در حوزه ميراث فرهنگي با دريافت مجوز و تعيين هيأت‌هاي لازم پيگيري مي‌شود.

اسماعيل شراهي، مدير پژوهش و باستان‌شناس سازمان مركزي با بيان اين خبر به ميراث ما گفت: تهيه نقشه باستان‌شناسي با هماهنگي‌هاي صورت گرفته از سوي دفتر مربوطه در پژوهشكده باستان‌شناسي در دست اقدام است.

وي ادامه داد: اين طرح كه از اصلي‌ترين و مهمترين برنامه‌هاي باستان‌شناسي استان به شمار مي‌آيد در 7 شهرستان قابل اجرا خواهدبود.

شراهي خاطرنشان كرد: براي فراهم آوردن مقدمات انجام اين پروژه، نياز به تجهيز گروه‌هاي باستان‌شناسي و فراهم آوردن امكانات لازم براي آنها، دريافت مجوز از سوي دفتر نقشه باستان‌شناسي پژوهشكده باستان‌شناسي، تهيه نقشه‌هاي يك پنجاه هزارم براي مشخص كردن اماكن و محوطه‌هاي شناسايي شده بر نقشه و...وجوددارد.

مدير پژوهش و باستان‌شناسي سازمان استان مركزي تصريح كرد: پس از تكميل مجوزهاي لازم، سرپرست هيأت‌ها به تناسب هر شهرستان مشخص خواهند شد و سپس اقدامات لازم اجرايي مي‌شود.

شراهي همچنين از پيگيري چند طرح پژوهشي در استان خبر داد و گفت: طرح مطالعه مردم‌نگاري برخي از شهرستان‌ها براي شناخت آيين‌ها، آداب و رسوم، ميراث معنوي و...در دستوركار قرار دارد.

وي خاطرنشان كرد: انتخاب شهرستان‌ها به هدف انجام مطالعات مردم‌شناسي باتوجه به اطلاعات پژوهشي لازم، نسبت كاربردي بودن هر كدام و نيز رفع برخي نواقص موجود، اجرا مي‌شود.

شراهي، همچنين پيگيري مطالعه روستاي انجدان اراك را نيز در راستاي توجه به روستاهاي هدف خواند و گفت: با انجام اين اقدام به طور قطع برنامه‌هاي گردشگري بر پايه وبستري مناسب طرح‌ريزي خواهند شد.

وي افزود: علاوه بر اقدامات گفته شده، مطالعه گويش راجي دليجان، زبان تات در روستاهاي وفس، چهره‌قان، گورچان كميجان و...نيز در برنامه پژوهشي استان مركزي قرار دارند و به زودي پيگيري خواهند شد.

نخستین حضور وفس در اسناد تاریخی

برای محققان تاریخ یک منطقه یکی از موضوعات مهم در پژوهش گذشته تاریخی آن ناحیه و منطقه، تعیین اولین باری است که نام آن سرزمین(از روستا گرفته تا کشور) در اسناد تاریخی همچون سنگ نوشته، کتاب، سند، تصویر، نقشه و ... آمده است. این قضیه برای مناطق کوچکتر و کم اهمیت تر، مهمتر و تعیین کننده تر است.

بالطبع این موضوع در مورد وفس نیز صدق می کند و محققان وفسی نیز همیشه در پی جستجوی منابع مختلف بوده و هستند تا نخستین حضور نام وفس در اسناد تاریخی را تعیین نمایند. نتیجه ی تمام تلاش ها تاکنون به کتاب «نزهة القلوب» ختم شده و نخستین بار نام وفس در این کتاب تاریخی که در حدود سال 750 هجری قمری توسط «حمدالله مستوفی» نگاشته شده، آمده است. یعنی اولین بار نام وفس حدود 700 سال قبل و به عنوان یکی از قراء بزرگ و معظم در یک کتاب تاریخی آمده است. در این کتاب، «وفس» یکی از قصبات و روستاهای بزرگ ناحیه «بوسین» از ولایت «ساوه» معرفی شده است. ناحیه «بوسین» دارای 42 دیه است که 6 تای آنها یعنی «راودان»، «ازناوه»، «شمیرم»، «مرق»، «وفس» و «خیجین»(که امروزه به خنجین تبدیل شده) از قراء بزرگ و قصبات این ناحیه بوده اند.

در تحلیل این نوشته باید به چند نکته توجه داشته باشیم؛ اول اینکه: منظور از «قریه معظم» به معنی دقیق و مشخص در آن روزگار چه بوده است؟ دوم اینکه مطمئناً این دیه ها حداقل (کمترین فرض ممکن) چند قرن قبل از نگاشتن کتاب شکل گرفته اند تا در زمان نقل آن توسط حمدالله مستوفی، جزو قرای معظم شده باشند و ....

کتاب نزهة القلوب منبع بسیار خوبی برای شروع تحقیقات پیرامون وفس و هر کدام از نواحی منطقه است و امید است محققان استانی و منطقه ای تحقیقات جامعی در این زمینه به عمل آورند.

اکنون توجه شما را جلب می کنم به نوشته ی «حمدالله مستوفی» در کتاب «نزهة القلوب» پیرامون ولایت ساوه و نواحی آن:

....، ساوه از اقلیم چهارم است و شهرکی اسلامی طولش از جزایر خالدات فه و عرض از خط استوا له و در اول در آن زمین بحیره بوده است.... حقوق دیوانی آن بتمغا مقرر است و دو تومان و نیم ضمانی آن ولایت و ولایتش چهار ناحیت است و صد و بیست و پنج پاره دیه است:

اول ساوه چهل و شش پاره دیه است خرم آباد و سراشیون و طیریز ناهید و ورزنه و انجیلاوند و طردجرد معظم قرای آن

و دوم آوه هفده پاره دیه است و سرو حمیرقان و قیلع بالع و نوذر و کهندان و ابردز و کاسواه معظم قرای آن

و سیم جهرود بیست و پنج پاره دیه است و خیو و دستجرد و نامه معظم قرای آن

و چهارم بوسین چهل و دو پاره دیه است و راودان و ازناوه و شمیرم و مرق و وفس و خیجین معظم قرای آن

و حقوق دیوانی این نواحی چهار تومان و نیم مقرر است....

کتاب «نزهة القلوب» به کوشش و اهتمام «گای لیسترانج انگلیسی» در سنه 1331 قمری (1913 میلادی) چاپ جدید شده است.

واقعه وفس

اثر ملا میرمحمدباقر بن میرفاضل وفسی

باهتمام ابراهیم دهگان (اراک)           

منظومه ای که در ذیل چاپ می شود اگر چه بسیار سست و کاملا عوامانه است ولی اطلاعات مفیدی درباره واقعه ی وفس آشتیان در سال 1136 در موضوع لشکرکشی خانک پاشا همکار احمد عارف پاشا به ناحیه اراک در بر دارد که برای تدوین تاریخ آن ایام سند قابل اعتمادی است.    

بحمد خالق هفتم سموات                         دعا خوانم بدفع هر بلیات             

از آن پس مصطفی را نعت گویم                   زبعدش مرتضی را مدح گویم     

حسن باشد امام مشرقینم                        شهید تشنه لب یعنی حسینم            

علی بن حسین آن سرور دین                     زبعدش باقر آن دارای تمکین       

امام و رهبر جمله خلایق                            بحق ناطق مسمّی گشته صادق    

بود موسی کاظم شمع ایمان                     علی موسی الرضا شاه خراسان      

تقی متقی آن رهبر دین                            علی بن محمد سرور دین            

ولای عسکری باشد بجانم                         غلام مهدی صاحب الزمانم        

***           

دمی از خواب غفلت شو تو بیدار                 زمانی گوش هوشت را بمن دار   

بنظم آرم حکایتی جهانسوز                        که چه بر سر وفس آمده هم در آنروز            

بسال «غ» و «ق» و «لو» زهجرت                 گذشته بود ای اهل بصیرت   

دوشنبه بیست و نه از ماه قربان                  تجاوز کرده بود ای اهل ایمان     

که ناگه لشکر رومی خونخوار                      زگردنگاه ووس(1) آمد پدیدار(2)              

به تخمین ده هزار از لشکر روم                    همه خونخواره و بی دین و میشوم              

سواره فوج فوج از دامن کوه                        بسمت «خانی بر»(3) گشتند انبوه              

خانی پاشای سگ سردار لشکر                  مصمم بهر قتل اهل کشور           

طلب کردند در دم رؤسا را                           زبهر خرج و پیشکش عاظما را

مرزا کاظم ظهیرالدین و داراب                      قاضی جعفر اسدالله ارباب        

چو شمس الدین و احمد ... ریاگر                 روان گشتند نزد خان لشکر        

نزول ایشان بشد در خیمه ی خان                چه خانی، صد بتر بودی زمردان 

که بعد از گفتگوهای شدیده                        عتاب آمیز سخن هایی شنیده      

پس آنگاهی مقرر که فی الفور                    خراجات سپاه حاکم جور            

در این باب چون مجّد بودند کارباب               مرخص شد ظهیرالدین و داراب 

کنند و جمع بزودی هم تقبل                       تدارک سرعت و رو در توکّل     

چه شد نزدیک تقبّل با خراجات                    سپارند بالتمام بر خان بدذات    

که سنیان همه در انتظارند                         ز راه دشمنی حیله بر آرند         

بدند جمعی ز سنیان مقرّب                        به نزد خان پاشای مکلّب           

شنیدستم که صلح انجام دارد                     ز راه شیطنت ناکام دارد             

شدن با هم موافق حیله سازند                  که شیطان را از آن دس بازدارند(4)

که ناگه از پس دیوار باغی                          زدن گولّه بصدر کُرد یاغی

        اوضاع بلوک وفس در سال های 1300 تا 1323 هجری

شماره مدرك : 4/43/22/1/7        

عنوان(نوعسند): رعایای وفس عراق شكایت از وضعیت بد زندگانی و بی بضاعتی خود و شكایت از اینكه همیشه نایب الحكومه آنجا یكنفر خارج از محل انتخاب میشود بجای اینكه یكنفر از خودشان حاكم آنجا باشد تا به مشكلات مردم رسیدگی كند و رونوشت مجلس در طی نامه رعایای وفس عراق به وزارت داخله جهت رسیدگی         

تاریخ سند: هجری، 1300، 6، 17  

برساخت: 4 برگ 

نمایهساز: شاهی   

شماره مدرك : 4/44/22/2/33      

عنوان(نوعسند): سادات و رعایای وفس عراق تقاضای ابقای عاصم السلطنه نایب الحكومه محل

تاریخ سند : هجری، 1300، 11، 26           

برساخت : 4 برگ

نمایهساز : شاهی  

شماره مدرك : 4/44/22/2/52      

عنوان(نوعسند): نامه محمدحسین وفسی از عراق به مجلس شورای ملی در شكایت از مالیات طاحونه و رونوشت مجلس به وزارت مالیه جهت رسیدگی 

تاریخ سند : هجری، 1301، 3، 24 

برساخت : 10 برگ

نمایهساز : شاهی

وفس مستعد توسعه اکوتوریسم

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کل کشور در برنامه مطالعاتی مشخصی، «مناطق مستعد توسعه اكوتوریسم و طبیعت گردی كشور» را تعیین و تشریح نموده است. لیست اسامی و مشخصات کلی این مناطق در پرتال این سازمان به این آدرس آمده است. از جمله این مناطق که در زیرگروه استان مرکزی به توضیح آن پرداخته شده، «منطقه وفس» می باشد. توضیحات پیرامون وفس به شرح زیر است:         

 نام منطقه: منطقه وفس      

مشخصات کلی منطقه انتخاب شده: در فاصله 15 كیلومتری كمیجان و 120 كیلومتری اراك و با مشخصات اقلیمی معتدل كوهستانی  

شاخص طبیعی منحصر بفرد: درختان جنگلی بطول 16 كیلومتر/ بقایای دریاچه ساوه/ انبوهی از فسیل های جانواران دریایی           

جاذبه های گردشگری پیرامون منطقه: غار قلعه جوق متعلق به دوره ساسانی/ غار وفس/ امامزاده شاهزاده حسین وفس(صفوی) / مناظر زیبا و دیدنی و روستاهای دیدنی از اراك تا وفس   

فصول مناسب بازدید از منطقه: تمام فصول     

امکانات و خدمات منطقه برای گردشگران: روستاهای منطقه آماده پذیرایی و خدمات رسانی برای گردشگران می باشند      

شاخص های اجتماعی و اقتصادی منطقه: پرورش دام    

سوابق مطالعاتی و عملیاتی: -

کوهستان تفرش و وفس جزو کوه های مرکزی ایران

كوهستان تفرش و كوه هایی كه تفرش را در خود محصور كرده است، به وسعت 4300 کیلومتر مربع مرکب، قسمتی از كوه های مركزی ایران و شامل کوههای: قزلر دره، هیرگونه ای، گل دره سی، سفید، آق داغ، بیوک گونی، انجیلی، کندونکه، ایستهری، میدان داغ، گچ لردره سی، شاه نمیران، دولاجی، شنگه دره، زمستان دره، قلنجه، خشک دره، نماور، دره بلند، وفس دره سی، آق داغ، الغازیان، بلاغ دره سی، امجک، گون قرمز، آرخا، قره گوزلی دره، نمک، تخت رستم، دوبرادران، مایله، مرق، مرقکان، آق داع، زنگاور، گوجه، کلاه، هندیز، ایندز، سلمستان، میشی زخستک، توفنده و نریاتان است كه در برخی از آنها رگه های آهكی یافت می شود و در آن سنگواره های مختلف را می توان مشاهده كرد.     

پیدایش این ارتفاعات مربوط به دوران دوم زمین شناسی است. بلندترین قله تفرش به نام گوجه به ارتفاع 3141 متر در 8 کیلومتری خاور(ضلع شرقی) تفرش قرار دارد كه هرچه به طرف غرب پیش می رویم از ارتفاع آن كاسته می شود. برای صعود به کوه گوجه می توان از راه تفرش، کهک، انجیله و سرآبادان استفاده نمود و پس از رسیدن به سر گردنه به سوی جنوب منحرف شده و به قله صعود نمود.   

در برخی از قله ها آثار و بقایای دژهایی كه عمدتاً با ملات ساروج بنا گردیده و زیستگاه و مقر انسانهای اولیه و لشگریان آنان بوده است دیده می شود. از جمله قلعه توس كه محل سكونت طوس نوذر و گندم كوه كه مقر استقرار لشگریان وی بوده است. از قلعه های دیگر قلعه دختر و قلعه بند در شرق تفرش را می توان نام برد.    

این کوهستان از خاور محدود است به راه اتومبیل رو ساوه به نیزار، از شمال به رودخانه مزدقانچای از باختر به رودخانه قره چای و از جنوب به شهرستان اراک. راه های اراک، آشتیان، تفرش، نوبران و چند راه فصلی دیگر این کوهستان را قطع می کنند و ارتباط میان شهرها و روستاهای آن را دایر می سازند.

میزان بازندگی سالیانه این کوهستان بین 100 تا 300 میلی متر است و میانگین دمای سالانه آن 10 تا 20 درجه سانتیگراد است و از نظر زمین لرزه جزو مناطق نیم زیان تا پرزیان محسوب می گردد.   

توضیح اینکه کوهستان مزدقانچای که به عنوان یک کوهستان جداگانه محسوب گردیده است، در اینجا جزو کوهستان تفرش بشمار آمده است.   

شهرها و روستاهایی که در این کوهستان واقعند:   

تفرش، آشتیان، خناجین(خنجین)، چراغان(چهرقان)، وفس (وبس)، چوگان، جال میان(چالمیان)، قورچان(گورچان)، قوشه خانه، آره، ایستهری، ترلا، راستگویان، قلعه جوخ، وزندان، آجه قلعه، هفنیان، وسمق، گزاوند، کسراست، رکین، تلخاب، فشک، ماستر، کلا، بابالر، آرزومند، جفتان، تریزآباد، احمد آباد، شولک، کهلو، جورقین، زورجین، کوریان، فرک، قزلجه، نقوسان، قرمز چشمه، واشقان، شاه واروق، زاغر، ترخوران، تراران، الویجان، کبوران، بازرجان، فرسمانه، مرق، مرقکان، پلنگ آباد، قشلاق قویوجاق، کندج، خانک، دیزج، خرازان، سرآبادان، کهک، خراب، زیزگان، آمره، رسگان، فوجرد، ونان، انجیله، نویس، مهرزمین، ابردر، چاهک، عاقلک، جمزقان، بنابر، قاهان، موشکیه، کند رود، ورزنه، گیو، وشاره، موجان-آشیانک، ویسمان، قاسم آباد، خرم آباد، طاهره خاتون، ایستی جک، بالغ لو و بسیاری روستاهای دیگر.  

منبع: كوه ها و كوهنامه ایران، مهندس عباس جعفری، گیتاشناسی، جلد اول، مهر 1368.       

نقل با کمی تلخیص و تصحیح از پایگاه الکترونیکی تفرش

وفس مستعد سرمایه گذاری

بنابرنظریه ستاد تشویق و حمایت از سرمایه گذاری استان مرکزی، وفس یکی از مناطق مستعد سرمایه گذاری در سطح استان و شهرستان به حساب می آید. این ستاد به عنوان نمونه «ايجاد سايت تفريحی در منطقه وفس» را یکی از طرح های بسیار خوب و قابل اجرا در وفس دانسته است.

 منبع  

مهاجرت جوانان روستا و مشکل جدید برای دختران

مدیر كل دفتر امور زنان و خانواده استانداری استان مركزی اعلام كرد: بر اساس آخرین سرشماری 171 هزار و 521 زن بالای بیست سال استان مجرد هستند.  

"اشرف جواهری" به ایرنا گفت: شهرستان اراك با 81 هزار و 748 و آشتیان با چهار هزار و 279، بیشترین و كمترین آمار دختران مجرد را دارند.       

وی گفت: در شهرستان تفرش شش هزار و 981، خمین 14 هزار و 347، دلیجان پنج هزار و 79، ساوه 27 هزار 191، شازند دوازده هزار و 869، محلات پنج هزار و 760، زرندیه هفت هزار و 414 و كمیجان پنج هزار و 853 زن بیست سال ازدواج نكرده وجود دارد.   

وی افزود: موضوع تاخیر ازدواج دختران در مناطق روستایی ‌استان شكل حادتری دارد و بعضا برخی دختران به خاطر مهاجرت جوانان ده، مجبور به ازدواج با مردان پیر و یا تجرد طولانی هستند.       

وی گفت: اگرچه هنوز مطالعات جامع علمی برای ریشه‌یابی و دلایل افزایش سن ازدواج دختران در استان مركزی انجام نشده اما به نظر می‌رسد مهاجرتها از روستاها به شهرهای استان و از مناطق شهری‌ به ‌كلان شهرها، گسترش اعتیاد و معضلات بیكاری و مالی با تجرد دختران منطقه ارتباط دارد.

وی براین باور است، جهش تحصیلی دختران در سالهای اخیر و اعتقاد نداشتن برخی مردان به اشتغال زنان و برهم خوردن تناسب سواد دختران و پسران نیز از فاكتورهایی است كه هنوز پژوهش میدانی روی آن در استان انجام نشده است.     

 منبع الکترونیکی    

 یادداشت: متاسفانه چنین مشکلی در وفس نیز وجود دارد و تاکنون بعضی از اثرات و تبعات منفی خود را نشان داده است. یکی از راه حلها آموزش دختران و ایجاد اشتغال برای آنان است که به گفته ی رئیس پیشین سازمان تعاون استان مرکزی، این کار در بعضی روستاها و شهرهای اطراف وفس صورت گرفته است.      

اولین مدرسه وفس

پیش از تاسیس مدرسه در وفس، نظام آموزشی آن به صورت مکتبی بوده و کار تدریس توسط یک میرزا یا ملا(آخوند) صورت می گرفت اما با تاسیس اولین مدرسه به سبک جدید در سال 1313 شمسی، نظام آموزشی مکتبی روبه فراموشی رفت. نام کامل این مدرسه که در محله ی «خیبَر» قرار داشت، این بود:«آموزشگاه روزانه و شبانه دولتی رودکی».       

این مدرسه چهار کلاسه و دارای یک مدیر، یک معلم و یک خدمتکار بود. در سال های اول استقبال زیادی از مدرسه به عمل نمی آمد و خانواده ها و دانش آموزان، آموزش در مکتب خانه را ترجیح می دادند به همین دلیل خدمتکار مدرسه به دستور مدیر که مردی نظامی، سختگیر و کوشا بود، به سراغ تک تک اهالی می رفت و نام بچه های آنها را برای تحصیل در مدرسه می نوشت. اما به تدریج و با گذر زمان استقبال از مدرسه بیشتر شد و خانواده ها داوطلبانه فرزندان خود را به مدرسه می فرستادند.      

مدیر این مدرسه مرحوم آقای فرج الله بینش فضلی بود که قبلا در این پست اطلاعاتی در مورد زندگی این مرد کوشا و با اراده نوشته بودم. این شخص سهم زیادی در آموزش نوین وفس و بالابردن سطح سواد در منطقه بر عهده داشت.    

آقای حسن فرید در کتاب «جغرافیای عراق»، تعداد دانش آموزان «دبستان دولتی وفس» را در سال تحصیلی 1313- 1314، 40 نفر دانش آموز پسر و در سال 1314- 1315 تعداد آن را 37 نفر دانش آموز پسر اعلام کرده است. همچنین تعداد معلمان در هر دو سال تحصیلی دو نفر(مدیر و معلم) و خدمتکار یک نفر بوده است. اسامی معلمان و خدمتکار طبق لیست «کارکنان اداره معارف و آموزشگاه های عراق» در انتهای کتاب جغرافیای عراق، بدین شرح است:      

نام و نشان                   جنسیت             محل خدمت              درجه معلومات 

فرج الله بینش فضلی         مرد                    وفس                 شش ساله ابتدائی         

غلامعلی کمالی              مرد                    وفس                 شش ساله ابتدائی

حسین زکریائی               مرد                    وفس                 -----------    

در انتهای این مطلب عکسی استثنایی را ببینید از دانش آموزان و مدیر مدرسه و بزرگان وفس در سال 1316 شمسی. در سمت راست عکس مردی که بر روی نیمکت نشسته و کلاه شاپوری بر سر دارد، مرحوم «شیخ مهدی ظهیری» است. در سمت چپ نیز مرحوم «جهانگیرخان دارابی» از خان زاده های وفس بر روی نیمکت نشسته و در میانه عکس مرحوم فرج الله بینش فضلی با عینکی مشکی و موی سفید ایستاده است. سایر افراد حاضر در عکس، دانش آموزان اولین مدرسه دولتی وفس می باشند که تعدادی از آنها در قید حیات هستند. تصویر رضاشاه، پرچم ایران و پارچه نوشته نام مدرسه (آموزشگاه روزانه و شبانه دولتی رودکی؛ پیش آهنگی پسران ایران) نیز در میانه ی عکس مشخص و هویدا است. این عکس که تقریبا مربوط به 70 سال قبل است در محله ی «مانداران» و توسط مرحوم آقای رضا ظهیری گرفته شده است. در همین جا از فرزند ایشان آقای محمد ظهیری تشکر می کنم که این عکس را در اختیار بنده قرار دادند(برای دریافت تصویر بزرگتر بر روی عکس کلیک کنید).      

 دانش آموزان و مسئولین اولین مدرسه وفس و بزرگان وفس

افتخار آفرینان وفس

در کتاب «افتخار آفرینان استان مرکزی» که در سال 1385 در سه جلد به چاپ رسیده است، چند تن از شخصیت های بزرگ وفس، معرفی شده اند. اسامی این بزرگان و مطالب نقل شده پیرامون آنان به شرح زیر است:

سید رضی سجادی وفسی همدانی (وفات 1360 ه.ق)            جلد دوم؛ صفحه 225 

سید رضی بن صادق بن احمد بن مبین حسینی وفسی مشهور به سجادی همدانی، پدرش از تجار همدان و جدش سید مبین (وفات 1306 ه.ق) از عالمان بزرگ نیمه ی دوم قرن سیزدهم هجری بوده است. خود نیز از اساتید و دانشمندان حوزه همدان بوده که در آن شهر دارفانی را وداع گفته است. شرح حال تعدادی از افراد این خاندان در همین اثر ذکر شده است.

منبع: تاریخ مفصل همدان، ج 3، ص 154.         

سید شمس الدین حسینی وفسی                         جلد دوم؛ صفحه 241    

وی از علمای عصر صفویه و ساکن وفس بوده و برادر سید ظهیرالدین حسینی می باشد که هر دو در جریان حمله و کشتار بی رحمانه ی سپاه عثمانی به وفس در سال 1136 ه.ق به شهادت رسیده اند.    

سید ظهیرالدین وفسی                                                     جلد دوم؛ صفحه 248     

به طبقات اعلام الشیعه، قرن 11 رجوع شود.       

شیخ علی وفسی                                                            جلد دوم؛ صفحه 277    

از اساتید متقی و شجاع، متعصب در امر دین بوده است. وفات وی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی می باشد.      

سیدحسن حسینی وفسی                                               جلد دوم؛ صفحه 353

از عالمان عصر قاجار به شمار می رفت. وی امام جمعه وفس در عصر ناصرالدین شاه قاجار بود. فرزندانش نیز اهل و از بزرگان مورد احترام محل بوده اند. سید صدرالدین و سید فخرالدین. 

یادداشت: در جلد سوم این کتاب، در چند صفحه به توضیح پیرامون «حضرت آیت الله العظمی شیخ عبدالنبی عراقی وفسی» پرداخته شده است و چون مطالب آن تکراری و قبلا در وبلاگ نقل شده از نوشتن دوباره آنها خودداری کردم.        

          تجمع اهالی میلاجرد اراك در اعتراض به شهرستان شدن كمیجان در مقابل مجلس

روز چهارشنبه 31 اردیبهشت 1382:  

جمعی از اهالی شهر «میلاجرد» اراك در اعتراض به شهرستان شدن شهر كمیجان در مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی تجمع كردند.   

به گزارش خبرنگار خانه ملت، یكی از تجمع‌كنندگان به خبرنگاران گفت: شهر كمیجان با پنج هزار نفر جمعیت به شهرستان تبدیل شده و شهر میلاجرد با 15 هزار نفر جمعیت باید تحت پوشش این شهرستان تازه تاسیس برود.           

وی افزود: طبق قانون برای اینكه یك بخش بخواهد به شهر تبدیل شود نیاز به 10 هزار نفر جمعیت است كه شهر شدن میلاجرد با وجود داشتن جمعیت كافی 8 سال طول كشیده است.     

منبع: سایت خانه ملت         

جالب اینجاست که به خاطر خیانت و مخفی کاری اعضای شورای روستایی آنزمان وفس که یک مشت گدا و گشنه بدبخت و متعصب مذهبی بودند، هیچگونه اعتراضی به حذف نام تاریخی وفس از منطقه، از سوی وفسی ها صورت نگرفت! نامی که قریب به 70 سال بر تارک این سرزمین می درخشید به راحتی آب خوردن و با دسیسه و زیرکی حذف شد و تمام زحمات گذشتگان ما در اعتلای نام وفس در این بخش از ایران بزرگ، به یک شبه بر باد رفت.           

نام های باغات وفس

در جدول زیر 68 نام گوناگون باغات وفس آمده است.                          

آقِلْج                       بَرْهُشْکَ آيْ                 دَرَ مَزَنْ              مٰانْ تامْبو

آهْرِ ديوَ                   بُلاغي چٰالَ                  دَلِّ                    مُژْدُو̫ آهْ

لِکَ                        بِنْ کَوَرْ                      دِندانْ هُوْ̫ تَ         مُسِيْمييٰانْ

اُنُوَ̫ رْ                      پولایْ زَوين                 رَزْ مَزَنْ             مُصِفٰانْ

اُوْ̫ دَرْ                      پيشْ سِيْلانِ                  رو دوشَ             مَلِک ايْ بانَ

اُوْ̫ رِيْنْ                    حِيرانْ چٰالْ                  زِرين سيٰااَسب       ميرزا قُلي خٰانيْيَ

اووِ̫ سْتٰانْ                 خٰانَگاه                        نِيْدَر                   ناقی بٰاغْچَ

بٰابٰاکويي                  خانيْ بانَ                     زِرينْ کورْوَر        بٰالاينْ کَريزْ (کي‌يٰاسَرِ عُليا)

ويْيَ دالَّ                  خٰانِيْلَ                         زِرينْ گِندا دَرَ        زِرينْ کَريزْ (کي‌يٰاسَرِ سُفلیٰ)

يَمْ                         دارامْبَری مانْ دَرَ            سَرْ کَريزْ             کوچَ يَمْ

بٰالاينْ کورْوَرَ            دَرَ                             سَرْحَوض             کولوخٰانييَ

وَرْدَرو                   دَرْ اَبّايْ                       سِلَ (باغ مراد)       گُرَّ

بٰالاينْ نِيْدَر               دَرْ دَرَيْلِ                      سينَ مُولايْ           گَرِسْکَ

بالوُبانْ                   دَرَ شيرْ                        شٰادي‌يٰانْ              گولووَ̫ رْ

شایْ اَوْ̫ يي              فَرهادیْ هُنْگَ                 کٰامْبو                  بٰالاينْ گِندا دَرَ

شُتُرْ گَلو                 قَلَنْجَ                            کَرْگَيْنْ                 بٰالاينْ سيٰااَسب

علی‌يارْ ایْ کوچَ        کٰاچٰانْ                         کَندوو̫ ٰارْ              اِسپينْ (اِسفينْ، ايسبينْ)

 منبع: فرهنگ نام های وفس؛ مهدی بهراد؛ بهار 1386.                       

 مطالب مرتبط:                    

فرهنگ نام‌های وفس (3 مرداد 1386)                       

اسامی محله‌ها و مکان‌ها در وفس (16 شهریور 1386)     

معرفی فرماندار جدید کمیجان

علی اکبر شعبانی فرد، استاندار استان مرکزی در آیین معرفی فرماندار جدید کمیجان گفت: خدمت به مردم برای مسوولان یک نعمت است و همه مدیران باید در راستای گفتمان دولت نهم که مبارزه با فساد و عدالت محوری است حرکت کنند.    

 وی افزود: در سفر دور دوم دولت به استان مرکزی 161مصوبه با دو هزار و 500 میلیارد ریال اعتبار به تصویب رسیده و انتظار این است که با تلاش مضاعف مدیران اجرایی، مردم در مدت کوتاه خلاوت و شیرینی به بار نشستن آن را حس کنند. 

استاندار دوبانده شدن جاده ارتباطی اراک، فرمهین به کمیجان را از مصوبات مهم دور دوم سفر دولت به استان مرکزی دانست و اضافه کرد: با اجرای این طرح در مسیر کریدور شمال به جنوب کشور 600 کیلومتر از مسافت آن کوتاهتر می شود.

وی گفت: فرمانداران ژایه و محور وحدت در شهرستانها هستند و باید در سایه همدلی بستر توسعه متوازن و زدودن چهره فقر و محرومیت از استان را مهیا کنند.     

 حجت الاسلام رحمانی امام جمعه شهرستان کمیجان نیز در این آیین گفت: قوام و بقای حکومتها بر مبنای توجه آنان به اصول عمرانی و عدالت اجتماعی است که بستر آن در کشور ما با نهضت احیاگر امام خمینی مهیا شد.       

وی افزود: کمیجان از شهرستانهای محروم استان مرکزی است که اولویت مطالبات مردمی در بهبود وضعیت راهها، بهداشت و درمان، توسعه آموزش عالی و ارتقای زیرساختهای اشتغال و اقتصاد است.  

 عباس رجایی نماینده مردم اراک و کمیجان در مجلس شورای اسلامی نیز در این آیین گفت: استقرار ادارات استان در این شهرستان برای تسهیل و تسریع امور الزامیست و می طلبد مسوولان استانی با مطالعه توانمندیها و ظرفیتهای صنعتی و کشاورزی این منطقه برنامه قوی برای توسعه آن تدوین کنند.     

وی افزود: این شهرستان برای توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی و صنعتی و سرمایه گذاری در این بخشها توانایی بالایی دارد.  

 در این مراسم كه با حضور جمعی از مسئولین استان و شهرستان برگزار شد مرتضی وحیدزاده به عنوان فرماندار کمیجان معرفی و از خدمات سرپرست پیشین تقدیر شد. 

 منبع          

تصویب شهر میلاجرد در بخش وفس در سال 1379

تاریخ: "1379/01/31- مصوبات هیات وزیران"                   

‌شناخته شدن روستاهای میلاجرد و محمد آباد از توابع بخش وفس شهرستان اراك در استان مركزی به عنوان شهر‌میلاجرد              

 1379.01.31 - .26445 ت 21131 هـ - 1379.02.12                

‌شماره:.26445ت21131ه-                     

‌تاریخ:1379.2.12  ‌وزارت كشور              

 ‌هیات وزیران در جلسه مورخ 1379.1.31 بنا به پیشنهاد شماره 1.4.42.56 مورخ 1378.1.14 وزارت كشور و به استناد مواد (4) و (13) ‌قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات كشوری - مصوب 1362- و تبصره الحاقی به ماده (4) قانون یاد شده - مصوب 1371- تصویب نمود:                 

 ‌روستاهای میلاجرد و محمد آباد از توابع بخش وفس شهرستان اراك در استان مركزی درهم ادغام و به شهر تبدیل و به عنوان شهر ‌میلاجرد شناخته شود.                 

‌محدوده این شهر براساس تبصره یك ماده (4) قانون مذكور تعیین خواهد شد.                       

 منبع                 

مناطق گردشگری استان مرکزی

مهم ترین اولویت سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جذب سرمایه گذاران خصوصی است.        

 روز ششم مهرماه روز جهانی جهانگردی است و چون ایران نیز یكی از اعضای سازمان جهانی جهانگردی است هر ساله از 19 تا 25 مهرماه در هفته جهانگردی برنامه های خاصی برای هر استان در نظر گرفته شده است.           

سید حسین حسینی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و جهانگردی استان مركزی در آستانه روز جهانگردی در جمع خبرنگاران ضمن تشریح برنامه های این سازمان در سال جاری مراسم پیش بینی شده برای ایام هفته جهانگردی را اعلام كرد.       

 مناطق نمونه گردشگری در استان    

حسینی با اشاره به مصوبه جدید هیات دولت در سفر دوم به استان و اعلام 22 منطقه گردشگری در استان در این سفر با 8 مصوبه و 18 زیر پروژه برخی از مناطق نمونه گردشگری را شامل منطقه خان میران و كوههای سفید خانی، سراب های شازند و تالاب میقان اعلام كرد و گفت: در سفر اخیر دولت 3 میلیارد تومان برای ساماندهی بناهای تفریحی، ثبت آثار، مرمت بازار اراك و مسجد جامع ساوه داده شد كه اجرای عملیات در طرح گردشگری بیت امام، بازارچه صنایع دستی، قلعه سالار محتشم، بوجه خمین نیز با استفاده از این امتیاز پیش بینی شده است وی افزود: 47 میلیارد تومان نیز برای سازمان تعهد مالی تعریف شده اما برای بقیه پروژه ها پس از مطالعه اعتبار پیش بینی خواهد شد. وی ساماندهی مكان های تفرجگاهی، ساخت هتل ها، اعتبار جهت ثبت 10 روستا به عنوان منطقه گردشگری، برای هر روستا حداقل یك میلیارد تومان، را از دیگر برنامه های سازمان برشمرد و گفت: این روستاها شامل وفس، هزاوه، شهابیه، ورچه، انجدان، جاسب و آوه هستند.        

 متن کامل خبر به نقل از هفته نامه «نامه ی امیر» استان مرکزی در تاریخ سه شنبه، 8 مهر 1387     

بنام خدا

چهره هاي ماندگار و نامدار شهرستان وفس و کمیجان

تأليف : محمد كميجاني ( جاويد راد) سال 1382 

چهره هاي ماندگار و نامدار شهرستان وفس و كميجان

فخرالدين عراقي

شاعر عارف شيخ فخرالدين ابراهيم بن بزرگمهر بن عبدالغفار همداني در سال 610 ه. ق  دركميجان ديده به جهان گشود.

او پس از تكميل آموزش قرآن ، براي ادامة تحصيل به همدان رفته و در آنجا كسب علم و دانش نموده و در هفده سالگي به مرحلة تعليم و تدريس رسيده و در نتيجه تا سال 621 در همدان بوده است .

اشعار و آثار او از قبيل قصايد ، مقطعات ، تركيبات ، ترجيعات ، غزليات ، رباعيات ، عشاق نامه ، لمعات و اصطلاحات تصوفي وي را مرحوم سعيد نفيسي گردآوري نموده است .

عراقي  در هشتم ذيقعدة سال 688 ه . ق در شهر دمشق درگذشته است .

 استاد محمدرضا محتاط در صفحة 165 كتاب نامداران اراك مي نويسد :

ابراهيم عراقي فرزند عبدالغفار كميجاني تولد در سال 610 ه ق  و فوت در سال 688 ه ق در همدان تحصيل كرد و در كودكي قرآن را ازبر كرد و ميتوانست بآواز شيرين و درست قرائت كند وقتي كه هفده ساله بود جمعي از قلندران بهمدان فرود آمدند و عراقي نيز بهمراه آنان به هندوستان رفت و به شاگردي شيخ بهاء الدين زكريا درآمد و بعد از مدتي با دختر او ازدواج كرد كه از وي پسري آمد و به كبيرالدين موسوم گشت .

بيست و پنجسال سپري شد و شيخ بهاءالدين وفات يافت در حاليكه عراقي را جانشين خود كرده بود و ...

اين بنده در كتابچه اي به شرح حال شيخ فخرالدين عراقي شاعر و عارف نامدار كميجان پرداخته ام كه خوانندگان محترم براي اطلاع بيشتر مي توانند بدان كتابچه مراجعه نمايند .

شيخ شهاب الدين عراقی

 شيخ شهاب الدين محمدبن موسی العراقی البزچلويی ملقب به شهاب الدين از عرفاء و دانشمندان اوايل قرن چهاردهم هجری ، که بيشتر در بلده کرمانشاه بسر می برده است .

در كتاب لغت نامة دهخدا ذيل نام وي آمده است : شيخ شهاب الدين علاوه بر مقام علمي، از وعاظ و خطباي زبردست بوده و پيوسته مردم را به حق و حقيقت معارف الهي دعوت ميكرده است  .

پدر شهاب الدين بنام موسي از خاندان علم و ادب بوده و ميگويند خط خوشي داشته و قرآني هم از خط ايشان باقي است .

تحصيلات فلسفه و عرفان خودرا شيخ محمد در محضر استاد حاج ملا هادي سبزواري تكميل كرده و خود نيز مربي عده اي از فضلاي عصر بوده است .

ميرزا اسماعيل منجم از شاگردان مبرز وي بوده و از تأليفات صاحب ترجمه جز شرحي كه بر دعاي افتتاح نوشته و بسال 1324 انجمن تبليغات اسلامي آنرا انتشار داده ، چيزي بدست نيامده است .

وفات ايشان بسال 1313 ه . ق اتفاق افتاده است و يكي از شاگردان شيخ شهاب الدين بنام رضوان ، صاحب ديواني مدون ولي غير مطبوعه در قطعه اي عرفاني ، جذبة خود را نسبت به استاد بيان و مراتب ارادت خود را در آن قطعه نسبت به صاحب ترجمه ابراز نموده است .

آدور بادور

عزيزالله خان يكي از سرداران ايل برچلو و بزچلو بود كه در جنگ سرنوشت ساز شاه اسماعيل با ازبكان ، شهامت و شجاعت از خود بروز داد و در اثر از خودگذشتگي او ، شيبك خان ازبك كشته شد و او سرش را بر پاي شاه اسماعيل افكند ، شاه اسماعيل به پاس اين خدمت باو لقب آدور بهادور و منطقة كميجان را بخشيد .

عزيزالله خان آدوربادور را پس از مرگ در جايي دفن كردند و مقبرة او مورد احترام و مراجعه و زيارت مردم بود ولي محل قبر وي بعداً در ميان باغ مرحوم حاج اسد يزدي قرار گرفت و محصور گرديد و از دسترس مردم دور شد . در عاشوراي سال 1381 از حاج حسن يزدي در خصوص آن مقبره و امكان بازديد از آن سئوال كردم و ايشان اظهار داشتند كه ديگر هيچ چيز از آن قبر باقي نمانده است .

ابراهيم خان عاصم السلطنه

 يكي از نوادگان نسل هاي بعدي آدور بادور و فرزند محمدتقي خان ميرپنج بود كه بزرگ خاندان بهادري ها بود و مدتها به ولايت و فرمانداري شهرستان ملاير منصوب شده بود.

در زمان وي و پدرش محمدخان سرتيپ ( ميرپنج )  ، كميجان منطقه بيگ نشين و بيگلر بيگي بود و بخشي از سپاه و قشون مورد نياز حكومت را براي اعزام به صفحات جنوبي و غربي كشور را تأمين مي نمود .

ميرزا اصغر رجيل

فرزند ملا عبدالله و از وابستگان خانواده هاي رشيدي بود كه در كميجان بدنيا آمد و در دوران نوجواني به تهران رفت و گذرش بدربار ناصرالدينشاه قاجار افتاد و مدتها به تعزيه خواني و خوانندگي در دربار پرداخت . وي از محل درآمدهاي خود از راه خوانندگي ، تعداد زيادي ابنيه و ساختمان عام المنفعه ساخته و از خود بيادگار گذاشته است . ميرزا اصغر از خود فرزندي نداشت و او را پس از فوت در كميجان مدفون كردند .

حاج آقاجان

از بزرگان عيسي آباد بود كه جد اعلاي خانواده هاي آقاجاني و جاويدراد بوده است . از قراري كه روايت مي كنند او فرد بسيار جدي و حق طلبي بود و در مواردي كه شاهد ظلمي از سوي خوانين و اربابان در حق مردم بود سكوت نميكرد و مردم را به اعتراض و حق طلبي فراميخواند و عوامل اراب و فئودالها از او حساب مي بردند .

ممدوح

حاج شيخ مرادعلي ممدوح ( پير حسينلو ) فرزند غلامعلي در سال 1323 هجري قمري در روستاي سمقاور بزچلوي اراك متولد شد و پس از اتمام تحصيلات مقدماتي از تلامذة حاج شيخ عبدالكريم گرديد و در فقه و اصول از اساتيد زمان شد .

 وي در سال 1314 شمسي در امتحان وزارت معارف شركت نموده و به دريافت گواهي رسمي ششم عالي و مدرسي در فقه و اصول گرديد ، او داراي تآليفاتي بشرح زير ميباشد:

 1- كتاب اصول عقايد

2- كتاب غفران

3- كتاب الهدايا در بطلان مذاهب ساختگي نوظهور عهد قاجار

آقاي دكتر عباسعلي دادخواه فرزند مرحوم ممدوح ميباشد .

ملافرج

مرحوم ملافرج از افراد خيري بود كه در بيش از يكصدسال قبل در كميجان اقدام به ساختن حمام بزرگ و مسجد جامع كميجان نمود و آن دو بناي باشكوه قديمي كه متأسفانه براي تجديد بنا و توسعه در ساليان اخير تخريب و بازسازي گرديد ، بنام وي مشهور بودند .

ابراهيم سلطاني

فرزند حسين سلطاني و به ابراهيم شهربان معروف بود ، او فردي كوشا و پيگير و پرتلاش بودو كلية مسائل عام المنفعه را پيگيري ميكرد . اگرچه در گذشته يك آسياب موتوري گازوئيلي داير كرده و گندمهاي مردم را آرد ميكرد و بعداً نيز با خريد اتوبوس بوسيلة خود و فرزندانش به امور حمل و نقل مسافر مردم كميجان خدمت نمود ، ولي خدمات زيادي در رابطه با پيگيري امورآب و برق و راه و تلفن و مخابرات كميجان ، در ادارات و سازمانهاي دولتي اراك و تهران انجام داده است .

منوچهرخان پزشكي

فرزند دكتر حمزه علي پزشكي از اهالي همدان بود و پدرش از كساني بود كه به امور طبابت در كميجان و نواحي تابعه مي پرداخت ، علت معروفيت منوچهرخان و ذكر نام او در رديف نام آوران خطة كميجان ، براي خدماتي است كه در رابطه با تأسيس و گسترش آموزش و پرورش كميجان و امر فرهنگ انجام داده است . منوچهرخان در سال 1303 شمسي بدنيا آمده و در سال 1370 از دنيا رفت .

برادرش دكتر حسين خان نيز در طب مهارت داشت و فعاليتهاي سياسي زيادي در زمان مصدق انجام داده است .

حجت الاسلام و المسلمين آقاي حاج شيخ رضا ضيغمي

حجت الاسلام و المسلمين آقاي حاج زين العابدين مليحي همداني

حاج شيخ زين العابدين مليحي از روحانيون اهل همدان بود كه قبل از سال 1340 براي ارشاد مردم به كميجان آند و همزمان در دو مسجد از مساجد كميجان و عيسي آباد به روضه خواني و ارشاد و راهنمايي مردم پرداخت .

زماني كه اين روحاني شريف (حاج آقا مليحي )براي ارشاد مردم به كميجان دعوت شده بود ايشان كه خدا رحمتش كند تا ابتداي ورودي كميجان آمده و آنجا توقف نموده و اخطار كرده بود :

 “ تا زماني كه كليه سازها و دهل ها و ساير اسباب لهو و لعب را در بيرون كميجان و در جلوي پايم آتش نزنيد ، پا به كميجان نخواهم گذاشت “ .

مردم هم بنا به تشويق و ترغيب و تهديد بزرگان محلي تبعيت نموده و لوازم خود را در نزديك قلعه بر روي هم ريخته و شكسته و آتش زدند و آن روحاني محترم به اين ترتيب باعث نابودي لوازم و اسباب باصطلاح لهو ولعب و موسيقي محلي شده بود .

بعد از حادثه جريان شديد سيل در راه همدان بود كه حاج آقا زين العابدين مليحي ( رحمه الله عليه ) باني خير شد و پيشقدم گرديد و با جمع آوري كمكهاي مردمي ، پلي بر روي رودخانه قره چاي در محل تقاطع با جاده كميجان - همدان احداث گرديد .

 حاج محمدحسين افشار در معيت آن روحاني محترم به مجالس مختلف مي رفت .

مليحي ها دو برادر بودند و خدا به هر دو خير كثير و اجر آخرت بدهد و رحمتشان نمايد ، البته مردم محلة سراب هم براي گراميداشت ياد و خاطره آنمرحوم ، نام مسجد محله را پس از نوسازي و تجديد بنا ، بنام مسجد امام زين العابدين نامگذاري كردند .

سيد حبيب الله و سيد مهدي ابهري

ايندو تن كه از مشاهير علماي عصر و با شيخ عبدالكريم حائري معاصر بودند ، مانند گوهري در خرابه مانده و كسي از غنيمت وجود معنوي آنان باخبر نبود  . روايت مي كنند كه يكي از اهالي كميجان براي حلال كردن مال خود و انجام وقف و ساير امور ديني به محضر آيت الله شيخ عبدالكريم حائري بنيانگذار حوزة علمية قم رسيده بود و وقتي شيخ پي به مكان و محل زندگي او برده بود ، با كمال تحكم گفته بود : براي چه اينهمه راه را آمده اي و چرا در همانجا به حضور آقاي ابهري نرفته اي ؟

حجت الاسلام و المسلمين آقاي حاج محمد شماعي همداني

اين روحاني فعال و انقلابي از شاگردان حضرت امام خميني بود كه از سالهاي آغازين قيام و 1340 به كميجان آمده و با راهنماييها و ارشادات خود ، خدمات زيادي به آگاهي دادن و اطلاع رساني نهضت اسلامي انجام داد . وي از پايدار ترين روحانيوني است كه طي 40 سال مداومت و رفت و آمد مداوم مردم را با اساس نهضت امام خميني آشنا كرد و پس از پيروزي انقلاب و تأسيس نماز جمعه در كميجان به امامت جمعه منصوب گرديد .

دكتر سيد مرتضي  لقماني

از خانواده هاي لقماني هاي اراك بودند كه عموماً در امر طبابت استاد بودند ، وي پس از مشغول شدن در درمانگاه كميجان با خواهر عابدين خان ازدواج كرد و مدت سي سال در كميجان ماندگار شد و به بيماريهاي منطقه اي و حتي خانوادگي و موروثي آشنا شد و در امر طبابت استادي مسلم گرديد . بعد از سال 1350 دكتر لقماني ادامة خدمت خود را در بيمارستان وليعصر اراك بدست گرفت و پس از فوت در همانشهر مدفون گرديد . یکی از خیابانهای کمیجان بنام وی نامگذاری شده است .

عيسي خان بهادري

مرحوم عيسي خان بهادري فرزند موسي خان و نوادة علي بزرگ ( عليخان ) از فرزندان بيگلرخان  بود كه پس از ساختن باغ بزرگي بنام عليخان باغي در دشت كميجان ، چون با برادرانش اختلاف عقيده داشت به روستاي آقچه كهريز رفت و قلعة آنجا را ساخت و پسرش عيسي خان بود .

عيسي خان نيز افكاري وراي افكار و ذهنيات برادران و عموها و عموزاده ها داشت و بيش از هر چيز به هنر و ادب مي انديشيد و در جواني به اصفهان رفت و در محضر استاد كمال الملك نقاشي آموخت و خود در اين رشته به استادي رسيد . او در نقاشي نقش هاي اسليمي مساجد اصفهان به عاليترين درجه رسيد و آثارش در موزه هاي بزرگ دنيا بيادگار مانده است .

آقاي محتاط در كتاب سيماي اراك دربارة وي نوشته است :

عيسي خان بهادري فرزند موسي خان در سال 1284 خورشيدي در مزرعة خانوادگي بنام آقچه كهريز از بخش بزچلو ( كميجان ) اراك متولد شد .

پس از كسب تحصيلات مقدماتي به تهران رفت و در مدرسة كمال الملك به كار طبيعت سازي مشغول شد ، از آنجا كه وي تشنه فراگيري هنرهاي ملي بود ، در هر فرصتي به اصفهان ميرفت و ساعتهاي متمادي به كپي برداري از روي گچبري ها و نقاشيهاي بناهاي تاريخي مي پرداخت ، بهادري پس از اتمام هنرستان به استخدام ادارة هنرهاي زيباي تهران درآمد و در آنجا ضمن تدريس به خلق نقشه هاي فرش مشغول شد .

چون عشق و علاقة عيسي خان متوجه اصفهان بود در سال 1315 سرپرستي هنرستان جديدالتأسيس اصفهان را پذيرفت و در مدت 30 سال تصدي او ، هنرستان اصفهان به يكي از پايگاههاي حفظ و احياي هنرهاي ايراني تبديل شد .

بهادري در خلق نقشه هاي ابتكاري فرش مهارتي استثنايي داشت ، فرش “بشريت“ او به همراه چند تابلو و اثر ممتاز ديگر در موزه هنرهاي زيباي اصفهان موجود است ، وي نقاشي چيره دست بود ، تابلوهايي كه از آثار هنري اصفهان ساخته بسيار زيباست .

يكي از تابلوهاي او بنام مجلس ابن سينا در موزه لوور پاريس است .

از ابتكارات قابل توجه او استفاده هنرمندانه از طرحهاي گل و برگ و پرنده به جاي اشكال هندسي بر روي خاتم است .

او در كليه رشته هاي منبت ، موزائيك ، كاشي ، زري ، قلمزني و غيره طرحهاي نفيسي دارد .

عيسي خان بهادري در سال 1345 پس از 30 سال از سرپرستي هنرستان كناره گرفت و پس از دو سال بازنشسته شد و در سال 1365 شمسي در غربت درگذشت و در گورستان پرلاشز پاريس به خاك سپرده شد ، روانش شادباد . 

دريغ و درد كه از جور آسمان كبود                   روان روشن عيسي ، چو سايه شد ز جهان

بهادري كه هنر زنده گشت از نامش                        چو آفتاب فلك ، شهره بود در دوران   

ببرد آبروي آب و رنگ ماني را                               بشست مك زلالش به چين نگارستان   

دكتر اكبرخان بهادري

فرزند مرحوم عيسي خان بهادري و زادة آقچه كهريز بود . او پس از اتمام تحصيلات در ژاندرمري استخدام گرديد و به درجات نظامي هم رسيد . دكتر اكبرخان در طول عمر خود تعدادي بيمارستان در تهران و اراك تأسيس كرد كه مهم ترين آن بيمارستان قدس اراك است .

وي پايه گذار بيمارستان بقيه الله الاعظم تهران بوده است و در دورة بيست و چهارم از سوي مردم اراك به مجلس راه يافت . دكتر بهادري پس از انقلاب در اثر سعايت بدخواهان دستگير و زنداني و در حاليكه قرار بود روز بعد آزاد شود ، شبانه اعدام گرديد .

شيخ عبدالنبي عراقي

آيت الله شيخ عبدالنبي عراقي در 27 رجب 1308 هجري قمري در وفس بدنيا آمد .

 او يكي از اساتيد بزرگ پنجاه سال پيش حوزة علميه  و از مفاخر عالم اسلام و تشيع و استوانه هاي علم و فقاهت بود .

وي مقدمات را در حوزة اراك فراگرفته و دو سال در قم به تحصيل پرداخته و پس به اراك مراجعت و مدت چهارسال تحصيل سطوح نموده و دو سال از محضر مرحوم ايت الله آقا نورالدين سود برده و درسال 1327 ه ق براي تكميل معلومات خود عازم نجف گرديد .

در كلاسهاي درس آقاي آخوند ، علامة يزدي ، آقا ضياء عراقي ، آشيخ علي قوچاني و آشيخ مهدي مازندراني و درس فقه آيت الله شريعت و ميرزاي نائيني شركت نموده و در اواخر جنگ جهاني اول به ايران مراجعت و پس از اقامت كوتاهي در اراك دوباره به نجف عزيمت نموده است .

مرحوم آشيخ عبدالنبي عراقي داراي 65 جلد تأليفات است كه اسامي كتب چاپ شدة ايشان در انتهاي كتاب انيس المقلدين چاپ شده است .

مرحوم مبرور شيخ الفقهاء والمجتهدين جامع المعقول و المنقول ، حاج شيخ عبدالنبي عراقي از مجتهدين و مراجع عاليقدر بوده است كه پس از سالها خدمت به جامعة علم و فقاهت سرانجام در سال 1362 ه ق در بيمارستان فيروزآبادي بدرود حيات گفته و در قم در جنب مقبرة مرحوم آيت الله حائري يزدي مدفون گرديد .

وفسي

ميرمحمدباقر وفسي از شعراي قرن دوازدهم كه در موقع لشگركشي عثماني در سال 1136 بايران و قتل و غارت غرب كشور و وفس حضور داشته و واقعه را با شعر شرح داده است .

وفسي

سيد عبدالحميد فرزند سيد نظام الدين وفسي كه در زمان انقلاب مشروطيت مي زيسته در سال 1324 ه ق ائلين كسي است كه در واقعة مشروطه كشته شد و در واقع اولين شهيد مشروطيت بود . شرح واقعه از اين قرار بود كه در تهران سربازان سيلاخوري ميخواست شيخ محمد واعظ را از الاغ بزير كشد ، جمعي آمدند و وفسي به رئيس سربازها كه نامش عبدالمجيد بود كرد ونهيب زد : “ مگر تو مسلمان نيستي ؟ چرا فرمان شليك دادي ؟ “

او بر آشفت و سينة سيد را نشانه گرفت و شليك كرد .

دربارة اين حادثه اين شعر سروده شده است :

........

........

از نو حسين كشته ز جور يزيد شد   عبدالحميد كشتة عبدالمجيد شد

بادا هزار مرتبه نزد خدا قبول                قرباني جديد تو يا ايهاالرسول

همافر

محمد حسين همافر فرزند مرتضي قلي از اهالي وفس در سال 1265 ه ق متولد و در سال 1346 ه ق فوت نموده است ، مردي زراعت پيشه و معلومات فارسي و عربي او كامل و در نظم و نثر خامه اي نويسا داشته و ديوان او بالغ بر پانزده هزار بيت است .

محمودي ميلاگردي

آقاي احمد محمودي ميلاگردي ، از فضلا و اديبان مشهور از اهالي ميلاجرد بخش برچلوي اراك و از خوشنويسان معروف كه در نجف اشرف به شغل خوش نويسي اشتغال داشت .

او دعاي حرزيماني معروف به دعاي سيفي كه به خط مرحوم شيخ بهاءالدين عاملي ( شيخ بهائي ) بوده را با خط خود استنساخ كرده در سال 1331 خورشيدي در سن 75 سالگي از دنيا رفته است .

 رضا محمودي ميلاگردي فرزند او و از اديبان و خوش نويسان بوده است كه چند سال قبل در گذشته است .

ملا ملك محمد محمودآبادي

از اهالي محمودآباد ، كه استادي مسلم در خوشنويسي و خط نسخ بوده و حدود شصت مرتبه قرآن مجيد را نوشته است كه يك نسخه از اين قرآن نفيس در مسجد ميلاگرد موجود است كتاب نصاب الصبيان را نيز با خط نستعليق زيبا نوشته است .

در سال 1310 قمري در گذشته است .

حدادي

مرحوم مشهدي صادق حدادي فردي صاحب ذوق بود كه وصف الحال اشعاري را مي سرود ولي هيچگاه نسبت به جمع آوري آنها اقدام نميكرد . او از مكتب داران قديمي كميجان بوده و بسياري از افراد با سواد و مسن كميجان درس خواندة مكتب وي بوده اند و تعزيه نيز مي خوانده است .

او كه داراي قريحة شعري و بسيار حاضرجواب و نكته گو بود در برخورد با مسائل گوناگون قطعاتي را في البداهه ميخواند ولي كسي آنرا حفظ نميكرد ، در رابطه با زن كج خلق سروده است :

با من كج و با خود كج و با خلق خدا كج

پس يك قدمي راست بنه اي همه جا كج

و يا درباره فرزندان مختلف الطبيعت سروده است :

آهن و فولاد ، هر دو از يك كوره مي آيد برون

اين يكي شمشير ميگردد وان دگر نعل خر است

و دربارة افراد بد اصل تازه بدوران رسيده سروده است :

اگر اطلس كني پشمي بپوشي

اگر كنيا كني پشمي بپوشي

همان كنگر كن كنگر فروشي

و در مجلسي وقتي با بي ادبي و بي اعتنايي كسي مواجه گرديد اين شعر را خواند :

اين خر خر عزير نبي را بني عم است

همشيره زادة خر عيسي بن مريم است

حكايت :

كربلايي ابوالفضل بيات كه زماني نانوايي ميكرده است داستاني را از مش صادق حدادي تعريف ميكند :

روزي مش صادق يك كيسه آرد آورد و گفت :

- اين آرد را برايم بپز ميخواهم براي پسرم حمزه عروسي بگيرم .

گفتم :

- شما كه در محله تان نانوايي داريد ببر بده آنها بپزند .

گفت :

- پسر قاسي ، نان مرا بپز ، كبوتر با كبوتر باز با باز              كند همجنس با همجنس پرواز . گفتم :

- باشه ، چشم ،  مي پزم ، فردا صبح بيا ببر .

فردا صبح كسي خبر آورد كه مش صادق حدادي از دنيا رفته و نان هايي را كه قرار بود براي عروسي پسرش به مصرف برسد ، براي مراسم ختم خودش به مصرف رسيد ، خودش گفته بود كه ، نان مرا بپز ، نان براي مراسم خودش شد .

آمره اي

ميرزا محمود آمره اي فرزند آخوند ملاعلي متولد 1280 هجري قمري در روستاي آمره از بخش وفس و كميجان بوده است .

مرحوم آمره اي استاد مسلم خط نسخ بوده و آثار متعددي از او بجا مانده كه در نزد خانوادة او در آمره ميباشد . ايشان در سال 1347 ه ق در گذشته است .

خانوادة سهرابي استهري

آقاي حاج علي حسين سهرابي و فرزندانش بويژه حاج محمد حسين سهرابي از كساني بودند كه بصورت خانوادگي در رابطه با معالجات شكسته بندي و دررفتگي استخوانها و مفاصل بسيار وارد بودند و مهارت زيادي داشتند . اين خانواده تماماً به مردم كميجان و روستاهاي اطراف خدمات زيادي نموده اند و درد را از جان مردم دور كرده اند .

دكتر جهانشالو

از دانشجويان خوب رشتة رياضي كه در اين رشته مدارج خوبي كسب نمود و به معروفيت ملي رسيد . او متولد سمقاور بود و در حال حاضر علاوه بر تدريس در دانشگاه تربيت معلم مسئوليت معاونت اين دانشگاه را نيز به عهده دارد .

دكتر ناصرمحمد خواه

فرزند مرحوم خليل الله محمدخواه بود كه در جواني تعزيه خوان بود و در نقش ابن سعد ايفاي نقش مينمود . دكتر محمد خواه اولين دانشجوي كميجاني در دانشگاه تهران بود و پس از قبولي او بود كه راه كميجانيها به دانشگاه تهران باز شد و آقاي دكتر اكبركميجاني و بنده با دوسال تأخير بدنبال ايشان وارد دانشگاه  تهران شديم .

دكتر محمد خواه كه از دانشجويان انقلابي مخالف رژيم بود و مدت شش ماه نيز در زندانهاي مخوف رژيم شاه زنداني بود ، در رشتة پزشكي درس خواند و پس از فارغ التحصيلي در رشتة جراحي هاي پلاستيك و ترميمي تخصص گرفت و خدمات زيادي در سالهاي جنگ تحميلي به رزمندگان و مجروحين جنگ تحميلي نمود كه در هيچ جا ذكر ننمود و از اينكه در اينجا ذكر ميكنم ، پيشاپيش از حضور ايشان عذرخواهي ميكنم .

ملاصغري

زني بنام دايه خانم براي نگهداري و مراقبت از دختران عاصم السلطنه و خواتين قلعة اربابي به قلعه مي رفت و چون دختر كوچكي بنام صغري داشت او را نيز هر روز بغل ميزد و با خود به قلعه مي برد .

صغري كم كم بزرگ مي شد و از دختران خانة اربابي ، كه در حال درس خواندن و درس آموزي از معلم خود بودند ، سواد آموخت و باسواد شد تا جايي كه قرآن را به رواني مي خواند و چون شوهر عمه اش ملاصادق هم يك فرد باسواد و قرآن خوان و بامهارت در علم جفر و رمل و اسطرلاب بود ، بخشي از رموز آنرا از وي آموخت و ضمن راه اندازي و ادارة مكتبخانه و ياد دادن قرائت قرآن به بچه ها و نوجوانان ، دعانويسي هم مي كرد .

روايت مي كنند كه روزي او به همراه شاگردانش در كوچه مي رفت و از كنارمرد كوتاه قدي بنام كاظم عبور كرد و چون رسم بود كه زن با صداي بلند صحبت نكند لذا با سلام كوتاهي از كنار او گذشته بود .

در زمان برگشتن ، آن مرد گفته بود : ملاصغري .... آن زن هم كه داراي ذوق شعر و متلك بود با اشاره به قد كوتاه آن مرد گفته بود : بيرجه بيله فرفره     كاظوم سالام عليكم     و اين شعر را بچه ها به زبان گرفتند و براي هميشه ماندگار شد .

خانم قدس السلطنه بيات

نام يكي از همسران ابراهيم خان عاصم السلطنه بود كه فرزندي نداشت ، ولي بانوي محترم و خيري بوده است .

اولين مدرسه اي كه براي آموزش دختران در كميجان ساخته شد مدرسة 25 شهريور بود .

بنا به روايتي زمين آن مدرسه از طرف خانم قدس السلطنة بيات اهدا شده بود ، اين خانم محترم و خيرانديش ، قبلاً زمين محل احداث درمانگاه كميجان را نيز اهدا كرده بود .

خانم قدس السلطنة بيات در سالهاي آخر عمر زمين قلعة بزرگش در اراك را كه 7000 مترمربع مساحت داشت ‘براي احداث بيمارستان معروف قدس اراك از قرار متري يكصد تومان در اختيار دكتر اكبر بهادري قرار داد و چون براي بيمارستان بود متري بيست تومان هم تخفيف داد و بابت بهاي آن 60 هزار تومان پول نقد و 10 سهم 50 هزارتوماني بيمارستان را ( جمعاً 560 هزارتومان )گرفت .

خانم قدس السلطنه بعداّ يك سهم از سهام خودش را براي جذب دكتر اشعري و يك سهم هم براي جذب دكتر گشتاسبي به اراك به آنان داد و الباقي سهام باقيمانده را نيز به بيمارستان وقف نمود تا آنان بيماران فقير و ندار را برايگان معالجه نمايند ‘ انشاءالله كه به وصيت واقف عمل ميكنند .

ملاصادق

يكي از افراد سواد دار و توانا در علم جفر و رمل و اسطرلاب مرحوم ملاصادق بوده است و پسرش مرحوم محمد رفيع از عاشق ها و خوانندگان و نقالان مشهور كميجان بود .

روايت است كه او داراي كتب و قرآن هاي خطي زيادي بود و بخشي از كتابهاي خود را در اختيار ملا صغري قرار داده بود .

آقانور

از سادات صاحب كرامات كميجان بود كه دستي در كارهاي خارق العاده و دعانويسي داشت و فرزندش آقا سعدالله ساعت ساز است . در اثر خوابي كه يكي از افراد كميجاني ديده بود و براي مردم تعريف كرده بود ، مردم تصميم به بازسازي مقبرة مرحوم آقانور گرفته اند و در حال حاضر اين مقبره در حال بازسازي است .

داداشعلي كلواني

در فاصلة 8 كيلومتري شرق كميجان روستاي كلوان قرار گرفته كه داراي حدود 1000نفر جمعيت زحمتكش و شريف ميباشد كه شغل اصلي آنان كشاورزي و دامداري است ، که به زبان ترکی صحبت می کنند و به زبان فارسی نيز آشنا می باشند .

مردمان كلوان انسانهاي ساده و بي شيله پيله و زحمتكشي هستند و به لاپوشاني نكردن و رك گويي شهرة محال برچلو ميباشند .

از جمله مردمان خوب كلوان كه داستانهايش نقل محافل و مجالس و شب نشيني هاي روستاهاي محال برچلو است مرحوم جنت مكان آقاي داداشعلي كلواني است كه در تاريخ 1315 شمسي بدنيا آمده و درسال 1378 از دنيا رفت .

او كه يكي از مردان ظريف و بذله گوي زمان خود بود ، لطايف شيريني را به لهجة شيرين كلواني تعريف ميكرد كه هنوز هم ضرب المثل مردم حومة برچلو است .

شغل اصلي داداشعلي كلواني كشاورزي بود ، ولي او نيز مثل عموم مردم كلوان به ساده زيستي عادت داشت و خيلي دربند تجملات زندگي نبود و به همين دليل زندگي را خيلي راحت مي گرفت و به خودش نيز خيلي زحمت نميداد و از جمله مي گفت : زندگي را هر چه راحت تر بگيري ، راحت تر مي گذرد .

به روزگار نبايد خيلي رو بدي ، هرچه بهش بيشتر روبدي از آدم بيشتر توقع خواهد داشت .

او كه يك لغزگو و طنزپرداز شفاهي بود ، هر بار كه دهان باز ميكرد نكتة ظريفي ميگفت و دوستان و علاقمندانش آنها را دهان به دهان روايت ميكردند .

بسياري از داستانها و رواياتي كه از او نقل كرده اند در خاطره ها مانده و برخي نيز به فراموشي سپرده شده است .

دكتر اكبركميجاني

فرزند صمد كميجاني كه در سال 1351 وارد دانشگاه تهران گرديد و در رشتة علوم اجتماعي و تعاون تحصيل كرد ، وي پس از فراغت دورة ليسانس ، با استفاده از بورسية شاگرد اولي ، براي ادامه تحصيل به آمريكا رفت و در رشته هاي    بدرجات كارشناسي ارشد و دكترا نايل آمد .

دكتر كميجاني پس از مراجعت به وطن در دانشكدة اقتصاد به تدريس مشغول گرديد و همزمان پست معاونت اقتصادي بانك مركزي را نيز در سال عهده دار گرديد .

آقاي علي حسني

فرزند حاج ابوالفضل حسني كه در سال  بدنيا آمد و براي ادامة تحصيل به اراك رفت . پس از فراغت از تحصيل در دانشگاه اراك به تدريس پرداخت و سپس پست مديريت آن دانشگاه را بعهده گرفت . در سال 1376 به عنوان فرماندار شهرستان اراك برگزيده شد و در سال 1380 بعنوان نمايندة مردم شهرستان اراك در دورة ششم مجلس شوراي اسلامي انتخاب و رأي اعتماد گرفت .

حجت الاسلام و المسلمين آقاي حاج علي اصغر كميجاني

فرزند مرحوم قيه محمد كميجاني بود و ايشان در سال             در كميجان بدنيا آمده و پس از تحصيلات ابتدايي در كميجان ، براي تداوم تحصيل به شهرستان قم و حوزة علمية     اعزام گرديد و در سال    پس از فراغت از تحصيلات حوزوي و كسب جواز منبر و ارشاد به كميجان مراجعت و به امر ارشاد مردم پرداخت .

 او در جلب كمكهاي مادي و معنوي و بسيج مردم براي ساخت حسينية امام خميني سراب كميجان و مسجد كهنه قلعه نقش مؤثر و بسزايي داشته است .

 برادرش شهید احمد كميجاني كه از درجه داران باسابقه و صديق ژاندارمري بود ، در سال 66 در مناطق غرب كشور در درگيري با عوامل ضدانقلاب به درجة رفيع شهادت رسيد .

حاج سليمان اناري

فرزند مرحوم حاج محمود اناري بود كه از كودكي به شهر تهران رفته و در اثر كار و تلاش در طول ساليان دراز كار و زندگي در تهران ثروتي گرد آورده بود و از آنجا كه ثروتهاي مادي اين جهاني را فاني ميدانست با استفاده از امكانات مالي خود يك باب بيمارستان در كميجان احداث نموده و آنرا براي بهداشت مردم كميجان  و نواحي تابعه وقف نمود .

خدا به خود و رفتگانش اجر و ثواب آخرت عطا فرمايد .

تعزيه خوانان و قاريان

بنده بحث تعزيه و تعزيه خواني و ذاكران امام حسين(ع) و قمر بنی هاشم(ع) اهل بيت عصمت و طهارت در جاي ديگري و در كتابچة ديگري آورده ام و بنا نداشتم در اينجا به آن اشاره كنم و هنوز هم بر همين نظر تأكيد ميكنم ، ولي واقعيت اينست كه تعزيه خوانان افراد و چهره هاي معروف و ماندگاري بوده و هستند كه معرف ميزان ارادت اهالي كميجان و توابع به مذهب شيعة جعفري اند ، ولي با اين نگراني كه ممكن است اسامي برخي از آنان از قلم افتاده و شرمندگي مرا بدنبال داشته باشد لذا در اينجا از ذكر نام آنان و قاريان قرآن در كميجان و وفس خودداري ميكنم .

اهل فضل و ادب

ادبا و فضلاي عهد حاضر در كميجان در رشته هاي مختلف تحقيقاتي ، شعر و شاعري ، مرثيه سرايي ، خطاطي و ... كارهاي زيادي انجام داده اند .

از جملة اين افراد از شعرا ميتوان از آقايان :

محمدآقا محمدي ( سرايندة اشعار مذهبي ) ابراهيم كميجاني صفرعلي ، محمد كميجاني سيف الله ، جواد كميجاني روح الله ، سعيد كميجاني ( سرايندة شعر نو ) و ... نام برد .

از جملة اين افراد از خوشنويسان و خطاطان ميتوان از آقايان :

خانوادة مهاجر شيخ تقي مهاجري ، سادات حسيني ذادق آبادي ، ابراهيم كميجاني ( نقاش و خوشنويس ) و حجت جباري ، رضا مهديان ، مهدي صفري ، رضا عيسي آبادي ، قاسم جاويدراد ، رضا كميجاني فيروز و ... نام برد .

محمد كميجاني ( جاويدراد)

پايان

منابع و مآخذ :

در تهيه و تنظيم متن اين كتابچه علاوه بر اطلاعاتي كه از برخي از وابستگان به افراد مطروحه گرفته شده  ، از منابع زير نيز بهره گرفته  ام .

كتاب سيماي اراك                                                             محمدرضا محتاط

كتاب نامداران اراك                                                          محمدرضا محتاط

مصاحبه هاي حضوري با حاج مسيب  جاويدراد

مصاحبه هاي حضوري با آقاي قاسم  جاويدراد

 دوستان عزیز نام خانوادگی به ترتیب حروف الفبا می باشد 

1. رضا آقاخانی(تهران)  
2. ابراهیم اباذری(تهران) 
3. عباس ادیبان(قم) 
4. فریبا ایرانی(تهران) 
5. مریم اسمعیل پور(تهران) 
6. محمد هادی ایمانی 
7. آرزو اسفندی(تهران) 
8. نگین اسفندی(تهران) 
9. رضا اسفندی(تهران) 
10. محمدرضا باباجانلو(قم) 
11. الله رضا باباجانلو(قم) 
12. علی اکبر باباجانلو(قم) 
13. علی عباس باباجانلو(قم) 
14. اکرم باباجانی(تهران) 
15. مهندس احمد باباجانی(قم) 
16. سعید باباجانی(تهران) 
17. محمدرضا باباخانلو(تهران) 
18. محمد علی باباخانلو(ری) 
19. رقیه باباخانلو(ری) 
20. باباخانلو(تهران) 
21. معصومه باباخانلو(وفس) 
22. امیرحسین بادینلو 
23. محمد بادینلو(ری) 
24. رضا بادینلو 
25. حمید بادینلو(ری) 
26. مجید بادینلو(ری) 
27. محمود بادینلو(آمریکا) 
28. قاسم بادینلو(آمریکا) 
29. نورا بادینلو(آمریکا) 
30. آرش بادینلو(آمریکا)  
31. لیلا بادینلو(آمریکا) 
32. امیر بادینلو(آمریکا) 
33. سارا بادینلو(آمریکا) 
34. احمد بادینلو 
35. الهه بادینلو 
36. نیره بادینلو 
37. الهام بادینلو 
38. فرزانه بادینلو 
39. زهرا بادینلو(آمریکا) 
40. سیمین بادینلو 
41. امیرحسام بادینلو 
42. امیرحسین بادینلو
43. محمد بادینلو 
44. سعید بادینلو 
45. ناهید بادینلو 
46. گوهرتاج بادینلو(تهران) 
47. میرارشیا بادینلو(تهران) 
48. امیرهوشنگ بادینلو(تهران)  
49. افسر بادینلو(اراک) 
50. افسانه بادینلو(اراک) 
51. پروانه بادینلو(قم) 
52. فاطمه بادینلو(تهران) 
53. زهره بادینلو(تهران) 
54. لیلا بادینلو(تهران) 
55. محمدرضا بادینلو(اراک) 
56. مهدی بادینلو (قم) 
57. نگار بادینلو (قم) 
58. محمدحسن بادینلو (قم)
59. مهدی باریک لو(قم) 
60. دکتر علیرضا باریکلو(قم) 
61. علیرضا باریکلو(تهران) 
62. محمدنقی باریکلو(ورامین) 
63. محمد حسین بخشی(قم) 
64. حسن بخشی(قم) 
65. امیر حسن بخشی(قم) 
66. داوود بندی(قم) 
67. مهندس علی بهادری(تهران) 
68. مهندس علی رضا بهراد(قم) 
69. مهندس حمید بهراد(تهران) 
70. مهدی پناهی(تهران) 
71. مسعود جهانی(تهران) 
72. هادی جعفری منش(تهران) 
73. رضا قلی حاجی شیخی(ری) 
74. خداقلی حاجی شیخی(پردیس) 
75. حسین حاجی شیخی(قم) 
76. امیر حاجی شیخی(ری) 
77. علی حسن حاجی شیخی(قم) 
78. علی حاجی شیخی(تهران) 
79. محسن حاجی شیخی(پردیس) 
80. مصطفی حاجی شیخی(پردیس) 
81. خدا رضا حاجی شیخی(تهران) 
82. وحید حاجی شیخی(ری) 
83. اکرم حاجی شیخی(ری) 
84. مهران حاجی شیخی(تهران) 
85. مهری حاجی شیخی(کویت) 
86. محمودرضا حاجی شیخی(دبی)
87. سمیرا حسینی(قم) 
88. اصغر حیدرلو(ری) 
89. میلاد حیدرلو(ری) 
90. محمد رضا حیدرلو(تهران) 
91. محمد حیدری(ابوظبی) 
92. محمدرضا حیدری 
93. غلامرضا حیدری(تهران)
94. آقای حکاک(تهران) 
95. سیدمهدی حسینی فر 
96. رضا حمیدی(محمد قیه) (قم) 
97. احمد حمیدی (قم) 
98. روح الله حمیدی (قم) 
99. عبدالله رضایی راد (قم) 
100. حسین علی(تهران) 
101. دکتر محمد اسماعیل دارابی(تهران) 
102. احمد دارابی(ری) 
103. علی رضا دارابی 
104. رامین دارابی(قم) 
105. غلامرضا دارابی(قم) 
106. حسين رضا دارابی(تهران) 
107. غلامرضا دارابی(تهران) 
108. علی‌صالح دارابی(کرج)  
109. محبوبه دارابی(قم)
110. میثم دلیر(قم) 
111. وحید دلیر(قم) 
112. عباس دولت آبادی(کهریزک) 
113. رضا دولت آبادی(ری) 
114. عبدالرضا دولت آبادی(کهریزک) 
115. مهدی رضایی
116. هادی رضائی(اراک) 
117. اسماعیل رضوانی فر(قم) 
118. احمدرئیسی(کمیجان) 
119. سید احسان سجادی(اراک)    
120. سید اکبر سجادی(قم) 
121. سید مجتبی سجادی 
122. سید عباس سجادی(ری) 
123. سید مجید سجادی(اراک) 
124. سید محمود سجادی(ری) 
125. سید مصطفی سجادی(قم) 
126. سید محسن سجادی(اراک) 
127. سید حسن سجادی(اراک) 
128. سید حسین سجادی(تهران) 
129. سید مرتضی سجادی 
130. سید حمیدرضا سجادی 
131. سرهنگ داوود سلطانی(تهران) 
132. محمد سلیمانی(قم) 
133. زهرا سلیمانی(وفس) 
134. محمدرضا سلیمی پور(اراک)
135. مهندس محمد کاظم سمیعی(قم) 
136. محمد حسین سمیعی (قم) 
137. مهندس مجتبی سمیعی(تهران) 
138. کیهان سمیعی(خمین) 
139. حمید رضا سمیعی(تهران) 
140. عصمت سمیعی(تهران) 
141. بتول سمیعی(تهران) 
142. اعظم سمیعی(تهران) 
143. عبدالرضا سمیعی(تهران) 
144. عبدالله سمیعی(تهران) 
145. هادی سميعی(تهران) 
146. ابوالفضل سمیعی(قم) 
147. محمد سمیعی(کرمان) 
148. علیرضا سمیعی وفسی(تهران) 
149. مهندس محمد سمیعی(کرمان)  
150. عالمتاج سمیعی(اراک)
151. مریم سقلاطونی 
152. سیدمهدی صیفی(تهران) 
153. سیدمحمدرضا صیفی(تهران) 
154. مهندس محمود رضا طالبی(تهران)  
155. دکتر محمود ظهیری(تهران) 
156. محمد ظهیری(تهران) 
157. عباس رضا ظهیری(وفس) 
158. عبدل ظهیری(وفس) 
159. طاهر ظهیری(تهران) 
160. حسین ظهیری(اراک) 
161. هادی ظهیری(قم) 
162. عفت ظهیری (ری) 
163. زهرا ظهیری(تهران) 
164. مصطفی ظهیری(تهران) 
165. عطاالله ظهیری(تهران) 
166. احسان ظهیری 
167. فاطمه ظهیری(ری) 
168. مرتضی ظهیری(اراک) 
169. محمد حسن ظهیری(تهران) 
170. ظهیریان(تهران) 
171. مهندس هادی علوی(اهواز) 
172. داود علی خانلو(تهران) 
173. محمود علیخانلو(قم)
174. محمد غنچی(وفس) 
175. رضا غنچی(تهران) 
176. محمود فرهادی(اراک) 
177. ابراهیم کریمی(سمقاور) 
178. استاد علیرضا مجیدی(کرج) 
179. دکتر مجید مجیدی(همدان) 
180. محمد رضا مجیدی(کرج) 
181. سید مجتبی مدنی(اراک) 
182. علیرضا مرادی وفسی 
183. محمد حسن محمدی مهر(قم)   
184. رضا مقیمی 
185. مهدی ملایی(کرمان) 
186. علیرضا ملایی (تهران) 
187. محمدرضا ملایی (آمریکا) 
188. مسعود ملایی (تهران) 
189. مهدی موسولو(قم) 
190. سیدعلیرضا موسوی‌پور 
191. قاسم موسی لو(ری) 
192. علی موسی لو(ری) 
193. حسین موسی لو(ری) 
194. حسن موسی لو(قم) 
195. مهندس محمد میری(تهران) 
196. سید احمد میری (ری) 
197. سید محمد حسین میری (اراک) 
198. سید محمدرضا میری (کرج) 
199. میری (تهران) 
200. سید محمدجواد میری(تهران)
201. سید میر عماد میری وفسی 
202. قدرت نظرلو(تهران) 
203. غلام عباس نقی لو(ری) 
204. عبدالرضا نقی لو(تهران) 
205. محمد نقی لو(ری) 
206. احمد نقی لو(ری) 
207. سید رضا نبوی(اراک) 
208. سید هادی نبوی(اراک) 
209. شهاب الدین نبوی(اراک) 
210. دکتر روح الله ندری(تهران) 
211. محمد نظری(تهران) 
212. احمدرضا نظرلو 
213. ستوده وفسی(آلمان) 
214. علی وفسی 
215. محمد وفسی 
216. علی عباس همتی (قم) 
217. محمد حسن همتی (تهران) 
218. محمدرضا همتی{کدخدا}(وفس)

همشهریان عزیز اگر نام و نام خانوادگی شما در سایت وبلاگ نویسان وفس ذکر نشده است و مایل یه ذکر نام و نام خانوادگی خود هستید می توانید با گذاشتن نام و نام خانوادگی خود با مشخص کردن محل سکونت در داخل پرانتز در پایین صفحه روی گزینه نظردهید کلیک نمائید تا صفحه نظر دهید باز شود و نام و نام خانوادگی را با محل سکونت وارد نمائید و روی ثبت نظر کلیک کنید یا می توانید با توجه به مثال زیر نام و نام خانوادگی خود را همرا با محل سکونت در داخل پرانتز با کد 15 به شماره پیامک وبلاگ نویسان وفس ارسال نمائید.

مثال : سجاد غلامی (اصفهان) 15

پیامک : ۸۲۰۶۱۱۶  -  ۰۹۳۹  

ا تشکر